Cymdeithas Hanes Pobl Cymru

Digwyddiadau Llafur Sydd ar Ddod

Yr Ysgol Ddydd Llafur nesaf bydd

Dathlu Pen Blwydd Ieuan Gwynedd Jones Yn 90 Oed
Ysgol Undydd Ar Gymru Yn Oes Victoria
Y Drwm, Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Sadwrn 19 Mehefin 2010 10am-4pm

Rhaglen/Programme

10.00am Ryland Wallace, ‘Mere Slave Stuff’: The Emancipation of Women in Victorian Wales’

10.45am Coffi/Coffee

11.45am Russell Davies, Hapusrwydd, Hiwmor a Rhywioldeb y Cymry yn Oes Victoria* (The Happiness, Humour and Sexuality of the Welsh in the Age of Victoria)

12.00pm Geraint H Jenkins, Ieuan Gwynedd Jones: An Appreciation

12.45pm Cinio/Lunch (Bydd bwyty LlGC ar gael ar gyfer prydau ysgafn/ NLW restaurant will be open for light meals)

1.45pm Paul O’Leary, The Last ‘Invasion’ of Wales: The Salvation Army and Street Religion in the 1870s and 1880s

2.45pm Richard Ireland, White Gloves and Blue Books: Community and Crime in Nineteenth-Century Wales

3.30pm Tê/Tea

Mae'r digwyddiad am ddim i'w fynychu ac estynwyd croeso cynnes i bawb.

I neulltio'ch lle am ddim, cysylltwch a:

Siân Williams, Ysgrifennydd Llafur,
d/o Llyfrgell Glowyr De Cymru, Prifysgol Abertawe, Campws Hendrefoelan, Heol Gŵyr, Abertawe  SA2 7NB
Ffôn:    01792 518693
Ebost:  s.f.williams@ swansea.ac.uk  
                            

__________________________________________________________________________

LLAFUR: Cymdeithas Hanes Pobl Cymru mewn gydweithrediad â
Cymdeithas Hanes Cwm Cynon Valley a Prosiect Hanes Cydweithredol De Cymru, Prifysgol Abertawe

150 Years of Co-operation in South Wales

Dydd Sadwrn 3 Gorffennaf 2010
yng Nghlwb Lles y Glowyr, Cwmdâr, Bryn Terrace, Cwmdâr CF44 8RB

10.00yb Tê / Coffi

10.30yb Chris Williams: “Owenite communities in Wales”

11.30yb Alun Burge: “The beating heart of co-operation in South Wales: snapshots from Cwmbach and Aberdare”

12.30yp Cinio a chyfle i ddarganfod yr ystod eang o gasgliadau sy'n ymwneud a hanes y mudiad cydweithredol a cheir yn amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau De Cymru.

2yp Nicole Robertson: “The co-operative movement and the community: a case study of three co-operative societies in Wales during the first half of the twentieth century”

3yp Len Arthur: “Co-operatives: left or right into the future”

4yp Sylwadau i cau

Ni chodir tâl ar gyfer y digwyddiad hwn, ac mae yna groeso cynnes
i bawb.

Bydd cinio bwffe ar gael am £5 y person. Bydd angen neulltio cinio o flaen llaw drwy gysylltu a Siân Williams cyn 25 Mehefin.

Siân Williams, Ysgrifennydd Llafur,
d/o Llyfrgell Glowyr De Cymru, Prifysgol Abertawe,
Campws Hendrefoelan, Heol Gŵyr, Abertawe SA2 7NB
Ffôn: 01792 518693
Ebost: s.f.williams@swansea.ac.uk

 

_____________________________________________________________________________________

Os ydych chi am dderbyn newyddion am ddigwyddiadau Llafur trwy ebost, beth am ymuno â’n rhestr ebost?

I ymuno, e-bostiwch:

_____________________________________________________________________________________

Digwyddiadau a fu

Cynhaliodd Llafur ddiwrnod ysgol llwyddiannus ar ddiwylliant gweledol De Cymru fodern, mewn partneriaeth â Sefydliad Josef Herman. Cynhaliwyd y digwyddiad yn Amgueddfa Waterfront sydd newydd ei agor yn Abertawe ac roedd yn ddarpariaeth gyffrous am ddiwrnod llawn cyflwyniadau a bryfociodd y meddwl. Ceir adroddiad llawn o’r digwyddiad yn ein taflen newyddion ar-lein. Cliciwch yma i weld y rhaglen.

Lansiad Gwefan Llafur

Lansiwyd gwefan Llafur yn y Senedd ym Mae Caerdydd ar 23ain Ionawr 2008. Roedd y digwyddiad yn un pleserus ac hamddenol, gyda help llaw mesur digonol o goch Llafur.

Ymhlith y nifer o Aelodau'r Cynulliad ag ymwelodd a'r lansiad, dyled nodi yn arbennig Christine Chapman, Leighton Andrews ac Andrew Davies. Christine cynhaliodd y digwyddiad, â hi groesawodd pawb a oedd yn bresennol. Mae hi'n aelod o Llafur, ac yn ymgymryd a'i hymchwil hanesyddol ei hun i menywod a'r mudiad llafur. Roedd hi'n bleser fod Andrew, aelod arall o Llafur, sydd ar hyn o bryd yn Gweinidog Cyllid yn Cabinet Llywodraeth Cynulliad Cymru, wedi gallu aros gyda ni trwy'r digwyddiad. Siaradodd Leighton Andrews, Dirprwy Weinidog dros Adfywio, am sut y ddaeth yn ymwybodol o Llafur am y tro gyntaf tra'n myfyriwr is-raddedig ym Mangor. Yn ei ddisgrifiad ef o'r Gymdeithas, llwyddodd i gipio ei naws yr un mor dda ac y mae unrhyw un wedi llwyddo i'w wneud erioed. Tra'n ddisgrifio werthoedd y Gymdethas, siaradodd am ei haelondeb ysbryd, y 'gymuned eang' y mae'n crisialu, a'r potensial economaidd o gysylltu hanes ac adfywio. Mae'r thema yma yn un y gall y Gymdeithas a Leighton ddatblygu'n ffrwythlon iawn yn y dyfodol. Adolygodd Angela John, un o Is-Lywyddion y Gymdeithas a fu'n siarad dros Llafur, ar y cyfraniad mae'r Gymdeithas wedi ei wneud dros y pedwar degawd diwethaf. (Mae araith Angela ar gael ar ran arall o'r gwefan yma.) Neil Evans oedd yr 'M. C.' am y noson, ac fe tynodd y digwyddiad at derfyn trwy siarad am bresennol a dyfodol y Gymdeithas.

Mae'r Cynulliad yng Nghaerdydd yn carfan naturiol newydd ar gyfer ymrwymiad gyda Llafur. Hefyd, trwy'r gwefan, cawn ffurf newydd pwysig i adeiladu tuag at y dyfodol, trwy cynnig gwasanaethau mwy eang i'r aelodaeth a hefyd trwy ymestyn ar draws Cymru a'r byd...

Adroddiad ar y digwyddiad ar 1 Mawrth 2008

Ar 1 Mawrth trefnodd Llafur digwyddiad yng Nghaerdydd i ystyried syniadau cynnar CyMAL ar y cynnig yn nogfen Llywodraeth Cynulliad Cymru, Cymru'n Un, i 'sefydlu Casgliad o Hanes Pobol Cymru, wedi'i gefnogi gan staff curadurol parhaol a fydd yn gyfrifol am hyrwyddo a datblygu'r casgliad'. Cyflwynodd Linda Tomos, Pennaeth CyMAL, cynnig i'w ystyried gan aelodau Llafur.

Esboniodd Linda eu bont yn edrych i greu gasgliad parhaol y byddai'n adlewyrchu amrywiaeth Cymru trwy stori pobol arferol. Byddai'r deunydd dechreuol o bosib yn cynnwys hanesion cymunedau lleol, rhan menywod, chwaraeon, a profiadau a chyfraniadau mewnfudwyr ac allfudwyr. Bydd TG yn cael i'w ddefnyddio i'r eithaf er mwyn datblygu mynediad i'r casgliad ar-lein, gan gynnwys o bosib drwy safleoedd rhwydweithio cymdeithasol, blogs, flicr a drwy 'second life'. Bydd yn rhyngweithiol ac yn fwriadol yn chwilio i apelio at pobol ifanc. Bydd y prosiect yn edrych i fanteisio ar yr hen a'r newydd, naill a'i drwy casgliadau hanes lafar sydd mewn bodolaeth yn barod neu drwy'r hanesion digidol sydd wrthi'n cael i'w greu. Gwelodd hi fod potensial democrateiddio yn y dull yma.

Roedd y trafodaeth yn eang iawn, pa un ai ar bwysigrwydd digwyddiad o fewn hanes, y berthynas potensial rhwng y menter yma a digwyddiadau o fewn adfywio cymunedol ac economaidd, neu cysylltiadau i'r sector treftadaeth. Rhoddwyd sylw hefyd i sut y gellir ymestyn diddordeb cyfredol mewn hanes teulu at materion hanesyddol ehangach, y bosibilrwydd o ddefnyddio 'iechyd' fel thema, os dylai ehangu chwaraeon i gynnwys diwylliant neu hamdden hefyd, a ddefnydd ieithoedd. Cafwyd trafodaeth hir ar sut y ddylwyd ystyried menywod, o bosib trwy gwaith, fel rhan o'r agenda cydraddoldeb ehangach lle y gellir cynnwys gogwydd rhywiol hefyd, neu fel rhan o bersbectif fwy ar rhyw. Rhoddwyd sylw hefyd i maes eang y fenter, y reidrwydd o fynegeio'r adnodd fel ei bod yn chwiliadwy, ac (ymhlith nifer eraill) hawlfraint a caniatâd. Nid oedd gan rheini a oedd yn bresennol unrhyw cwyn ynglyn a'r cysyniad fel ei amlinellwyd. Awgrymwyd nifer helaeth o adnoddau, cydweithwyr a chyfryngau bosib. Cafwyd awgrymiadau ynglyn a cangau gwaith / themau a sut y gellir roi strwythur i'r methodoleg cysylltiedig. Cymeradwywyd y thema o fewnfudo ac allfudo.

Angela John, Is-Lywydd Llafur, agorodd y diwrnod, a nododd fod y byd yn newid yn gymuned trwy ddefnydd o'r we-fyd-eang, a dylswn ystyried y gynulleidfa yma tra'n adeiladu platfform.

Mae CyMAL yn edrych i ddatblygu partneriaethau cynaliadwy gydag ystod eang o chyrff a sefydliadau, a gobeithiwyd y bydd Llafur yn cymryd rhan. Nodwyd hefyd fod cymdeithasau hanes lleol ac Archif Menywod Cymru yn cyfranwyr pwysig.

Dyler rhoi diolch arbennig i Elin Jones am gadeirio y sesiwn boreuol mewn ffordd mor ysbrydoliedig fel cafwyd y budd, a phleser, eithaf, ac i'r 35 a gymerodd rhan.



Robert Owen a'r Mudiad Cydweithredol yng Nghymru

Amgueddfa Pontypridd, 6 Medi 2008


Mae Llafur yn trefnu ysgol unddydd i nodi 150 mlynedd ers marwolaeth Robert Owen o'r Drenewydd, 'tad y Mudiad Cydweithredol'.  Bydd yr ysgol unddydd yn dechrau am 11yb ar Ddydd Sadwrn 6 Medi, ac yn cael i'w chynnal ym Amgueddfa Pontypridd.  Bydd y siaradwyr yn cynnwys Brian Davies, Alun Burge, Roger Davies, Mervyn Wilson a Chris Williams. 

 

Sport, Gender and Society in Wales
Stadiwm SWALEC, Caerdydd, Sadwrn 1 Tachwedd 2008

Bydd CCB Llafur yn cael i'w chynnal ar Ddydd Sadwrn 1 Tachwedd fel ran o ysgol unddydd ar Hanes Chwaraeon Cymru.  Bydd yr ysgol unddydd yn cael i'w chynnal yn Stadiwm SWALEC, Gerddi Sophia, Caerdydd.  Bydd y siaradwyr yn cynnwys Martin Johnes, Laura McAllister, Andrew Hignell, Daniel Williams a Carolyn Hitt. 

 

Ail-ymweld a Siartiaeth yng Nghymru
 
Dydd Sadwrn16 May 2009
yn Canolfan Gymunedol Llanidloes

 

 

 

 

Anrhydeddu Ursula Masson

I anrhydeddu bywyd a gwaith Ursula, mae Archif Menwod Cymru a Llafur yn cynnal ysgol undudd ar y cyd yn Prifysgol Abertawe ar Fedi 12fed.

Bydd cyfraniadau gan gyfeillion a chydweithyr Ursula yn ei hamryfal feysydd, yn ogystal a chyfle unigryw i weld tair ffilm a wnaeth Ursula a Grwp Hanes Menywod Abertawe: Back of the Front Line; Smiling and Splendid Women; a Swansea Conchie Controversy.

 

'Cerrig Filltir yn Nemocratiaeth Cymreig’: o Siartiaeth i’r Cynulliad Cenedlaethol.

Bydd yr Ysgol Ddydd yn cyd-fynd a 170 mlynedd ers Cyfodiad De Cymru ym 1839, ac hefyd y ffaith fod menywod, yn 1929, wedi gallu pleidleisio am y tro cyntaf, ynghyd a 10 mlynedd o Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Bydd y digwyddiad yn cael i’w chynnal yn y Senedd, Bae Caerdydd ar Ddydd Sul 8 Tachwedd.